Prematüre Bebek Doğumu: Bilmeniz Gereken Her Şey

Bir bebeğin erken doğması, yani prematüre doğum, ebeveynler için beklenmedik ve endişe verici bir durum olabilir. Ancak bu süreçte ne bekleyeceğinizi ve bebeğinizin karşılaşabileceği potansiyel sorunları bilmek, size ve ailenize güç verecektir. Bu blog yazısı, prematüre doğumun ne anlama geldiğini, nedenlerini, prematüre bebeklerde görülebilecek sorunları, tedavileri ve uzun vadeli etkilerini detaylı bir şekilde ele alacaktır.

Bir Bebek Prematüre Doğduğunda Ne Anlama Gelir?

Gebeliğin 37. haftasından önce (beklenen doğum tarihinden 3 veya daha fazla hafta önce) doğan bir bebeğe "prematüre" veya "erken doğmuş" denir. Gebelik normalde son adet döneminizin ilk gününden itibaren yaklaşık 40 hafta sürer. Prematüre bebeklere bazen kısaca "premiler" de denir.

Doktorlar, prematüre doğan bebekleri tanımlamak için çeşitli kategoriler kullanırlar:

• "Aşırı prematüre" bebekler, gebeliğin 28. haftasından önce doğmuşlardır.
• "Çok prematüre" bebekler, gebeliğin 28 ila 32. haftaları arasında doğmuşlardır.
• "Orta derecede prematüre" bebekler, gebeliğin 32 ila 34. haftaları arasında doğmuşlardır.
• "Geç prematüre" bebekler, gebeliğin 34 ila 37. haftaları arasında doğmuşlardır.

"Term" bebekler, gebeliğin 37 ila 40. haftaları arasında doğarlar. "Tam zamanında" bebekler ise 40 haftadan sonra doğarlar.

Doğum tarihine daha yakın doğan bebekler, tam zamanında doğan bebeklere benzeyebilirler. Daha erken doğan bebeklere göre daha az sorun yaşayabilirler. Ancak tüm prematüre bebekler belirli sorunlar açısından risk altındadır.

Prematüre Doğuma Ne Sebep Olur?

Nedenini her zaman bilmek mümkün değildir. Bazı faktörler, bir kişinin erken doğuma girmesine neden olabilir. Bunlar şunları içerir:

• Rahimde kanama veya diğer sorunlar (Resim 1)
• İkiz, üçüz veya daha fazla bebekle hamile olmak
• Rahimde veya vücudun başka bir yerinde enfeksiyon
• Diyabet, yüksek tansiyon veya kalp ya da böbrek sorunları gibi gebelik sırasındaki problemler
• Hamilelik sırasında sigara içmek, alkol almak veya yasa dışı uyuşturucu kullanmak
• Stres

Prematüre Bebeklerde Doğumdan Sonra Ne Tür Sorunlar Ortaya Çıkabilir?

Prematüre bebeklerde doğduktan sonra birçok farklı sorun ortaya çıkabilir. Her bebek farklıdır. Genel olarak, bebeklerin sağlık sorunları yaşama olasılığı şunlara bağlıdır:

• Ne kadar erken doğdukları
• Ne kadar az kiloda oldukları

Bebek rahimdeyken vücudu büyümektedir. Prematüre bebekler, organlarının gelişimini tamamlamak için yeterli zaman bulamadıkları için sorun yaşayabilirler.

Prematüre bebeklerde yaygın olarak görülen sorunlar şunlardır:

• Sıcak kalma sorunları: Çok küçük bebekler sıcak kalmakta zorlanabilir. Özel şapkalar ve battaniyeler sıcak kalmalarına yardımcı olabilir. Bebeğinizi doğrudan teninize temas ettirerek tutmak da yardımcı olabilir. Buna "cilt tene temas" denir (Resim 2). Bebeğiniz hastanedeyken bir kuvöz veya "izolasyon kutusuna" konabilir. Bu, şeffaf plastikle çevrili bir yataktır. Ayrıca ısıtıcısı da olabilir. Yatak, bebeğinizi güvende ve sıcak tutmaya yardımcı olur.
• Beslenme sorunları: Erken doğan birçok bebek süt içmek için yeterince emme ve yutma becerisine sahip değildir. Çok hasta bebeklerin beslenme tüpüne ihtiyacı vardır. Bu, ağızlarına veya burunlarına, boğazlarından aşağıya ve midelerine giden küçük bir tüptür.
• Solunum sorunları: Prematüre bebekler bazen doğumdan sonra kendi başlarına nefes almakta zorlanırlar. Bunun nedeni genellikle akciğerlerinin tam olarak gelişmemiş olmasıdır. Bebeğinizin doktoru veya hemşiresi solunumunu takip edecektir.
• Kalp sorunları: Bazı prematüre bebeklerde, doğumdan sonra kapanması gereken bir kan damarı açık kalır. Zamanla, kan damarı kendiliğinden kapanabilir veya tedaviye ihtiyaç duyabilir. Düşük tansiyon da prematüre bebeklerde yaygındır.
• Enfeksiyon: Erken doğan bebeklerin enfeksiyon kapma olasılığı daha yüksektir. Bunun nedeni, mikroplarla tam zamanında doğan bebekler kadar iyi savaşamamalarıdır.
• Sindirim sistemi sorunları: Bazı prematüre bebeklerin bağırsaklarında ciddi olabilecek bir sorun vardır. Bu, ishal, kusma ve bazen dışkıda kanamaya neden olabilir. Bu genellikle doğumdan sonraki birkaç hafta içinde ortaya çıkar.
• Düşük veya yüksek kan şekeri: Prematüre bebeklerin kan şekerinin normalden daha düşük veya daha yüksek olma olasılığı daha yüksektir. Doktorlar, bebeğin kan şekeri seviyelerini kontrol etmek için testler yapacak ve tedavi etmek için ilaçlar veya sıvılar vereceklerdir.
• Beyin kanaması: Erken doğan bebeklerde bazen beyin içinde kanama olur. Bu, doğumdan sonraki birkaç gün içinde meydana gelir. Kanama hafif olabilir ve kendiliğinden durabilir veya daha ciddi olabilir. Çok prematüre bebeklerde, bu sorunu aramak için beyin görüntüleme testleri yapılır.
• Sarılık: Bu, cildin veya gözlerin beyaz kısmının sarıya dönmesi durumudur. Bunu tedavi etmenin yolları vardır.

Bebeğimin Hangi Tedavilere İhtiyacı Olabilir?

Bu, şunlara bağlıdır:

• Bebeğinizin ne kadar erken doğduğu
• Ne kadar ağırlıkta olduğu
• Hangi sağlık sorunlarına sahip olduğu

Bebeğinizin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi ("YYBÜ")'ne gitmesi gerekebilir. Burası, özel bakıma ihtiyaç duyan bebekler için hastanenin bir bölümüdür. Bazı bebeklerin YYBÜ'de sadece birkaç gün kalması gerekir. Diğerleri ise haftalarca, hatta aylarca kalmak zorunda kalabilir. Bunlar genellikle çok hasta olan veya çok erken doğan bebeklerdir.

Bir prematüre bebek, aşağıdakilerden bir veya daha fazlasına ihtiyaç duyabilir:

• Nefes almalarına yardımcı olacak bir makine
• Ekstra oksijen
• Beslenme tüpü (sütü bebeğin midesine iletir)
• Damara giren ince bir tüp ("IV" olarak adlandırılır) (bebeğe sıvı ve ilaç vermek için kullanılabilir)
• Ameliyat
• Işık tedavisi (sarılığı tedavi etmek için)

Bebeğinizin durumu stabilse, doktor veya hemşire bebeğinizi doğrudan vücudunuza karşı "cilt tene temas" için tutmanızı önerebilir (Resim 2).

Bebeğimin Uzun Vadeli Sorunları Olacak mı?

Belki. Bazı prematüre bebekler hayatlarının ilerleyen dönemlerinde sağlık sorunları yaşarken, diğerleri yaşamaz. Bir bebek ne kadar erken doğarsa, uzun vadeli sorunlar yaşama olasılığı o kadar yüksektir.

Prematüre bebekleri yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde etkileyebilecek sorunlardan bazıları şunlardır:

• Serebral palsi: Hareket ve denge sorunlarına neden olan bir bozukluktur.
• Görme sorunları: Bazen çok erken doğan bebeklerde (genellikle gebeliğin 30. haftasından önce) göz sorunları yaşanır. Bu tedavi edilmezse, görme sorunlarına neden olabilir. Bir göz doktoru bebeğinizin gözlerini kontrol edebilir ve gerekirse tedaviler önerebilir.
• Beyni etkileyen sorunlar: Bazı prematüre bebekler büyüdüklerinde düşünme, öğrenme veya hafıza sorunları yaşarlar. Ayrıca dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ("DEHB") da olabilirler. Bu sorunları olan bebeklere ve çocuklara yardımcı olabilecek programlar vardır.
• Büyüme sorunları: Çok prematüre bebeklerin büyüdüklerinde ortalamadan daha kısa ve daha az kilolu olma olasılığı daha yüksektir.
• Devam eden sağlık sorunları: Prematüre doğan bebekler, çocuk veya yetişkin olarak daha sık hastalanabilirler.

Nasıl Destek Alabilirim?

Prematüre bir bebeğe sahip olmak zorlu ve stresli olabilir. Destek almanın bazı yolları şunlardır:

• Sosyal hizmet uzmanları ve hastane papazları (manevi danışmanlar): Bu zor dönemde destek sağlayabilirler.
• Hasta veya prematüre bebeklerin ebeveynleri için destek grupları: Aynı şeyleri yaşayan diğer insanlarla konuşmak yardımcı olabilir.
• Akrabalar ve arkadaşlar: Bebeğinizi eve getirdikten sonra destek almak yardımcı olabilir.

Unutmayın, bu süreçte yalnız değilsiniz. Herhangi bir endişeniz, sorunuz veya ihtiyacınız olduğunda doktorunuzla, hemşirenizle ve size destek olabilecek diğer kaynaklarla açıkça iletişim kurmaktan çekinmeyin.