Adet Gecikmesi ve Düzensizliği Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Adet döngüsü, kadın sağlığının önemli bir göstergesidir. Ancak bazı durumlarda adetler hiç olmayabilir veya seyrekleşebilir. Yılda 6-8 defadan az görülen veya tamamen kaybolan adet kanamaları, farklı sağlık sorunlarının belirtisi olabilir.

Adet Gecikmesi ve Düzensizliği Nedir?

Adetlerin hiç olmaması ya da yılda sadece birkaç kez gerçekleşmesi “düzensiz” ya da “olamayan adet” olarak tanımlanır. Bunun en yaygın nedeni hamilelik olsa da, başka tıbbi nedenler de rol oynayabilir.

Nedenleri Nelerdir?

• Hamilelik
• Polikistik Over Sendromu (PCOS) – Yumurtalıkların fazla erkeklik hormonu üretmesiyle ortaya çıkar. Sivilce, tüylenme ve kilo sorunlarına yol açabilir.
• Enerji eksikliği – Aşırı egzersiz, yeme bozukluğu, stres ya da düşük kalori alımı adet düzenini bozabilir.
• Yüksek prolaktin hormonu – Beyindeki hipofiz bezinden salgılanan bu hormon fazla olduğunda adetleri etkileyebilir.
• Erken menopoz – 40 yaşından önce adetlerin kalıcı olarak durmasıdır.
• Hormonlu doğum kontrol yöntemleri – Özellikle minipill, hormonlu spiral ve bazı doğum kontrol hapları adeti azaltabilir ya da durdurabilir.

Tanı İçin Hangi Testler Gerekebilir?

Doktorunuz aşağıdaki testleri isteyebilir:

• Gebelik testi
• Hormon düzeylerini ölçen kan testleri
• Pelvik ultrason – Rahim ve yumurtalıkların görüntülenmesi
• MR görüntüleme – Beyinde hormonları kontrol eden bölgede bir sorun olup olmadığını anlamak için

Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tedavi, adet düzensizliğinin nedenine ve çocuk sahibi olma isteğinize bağlıdır:

• Doğum kontrol haplarıyla adet düzenlenmesi
• Aşırı kiloluysanız kilo vermek
• Gebelik istiyorsanız, yumurtlamayı uyaran ilaçlar
• Beslenme düzeni ve egzersiz alışkanlıklarının değiştirilmesi
• Stresin azaltılması
• Erken menopoz varsa hormon tedavisi
• Yüksek prolaktin seviyelerinde özel ilaçlar

Önlenebilir mi?

Sağlıklı beslenmek ve ideal kiloda kalmak, adet düzensizliklerinin önlenmesine yardımcı olabilir. Aşırı zayıf ya da kilolu olmak adet üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa mutlaka bir doktora başvurun:

• 15 yaşını geçmenize rağmen hâlâ adet görmediyseniz
• 3 aydan uzun süredir adet olmuyorsanız
• Adetleriniz 45 günden daha seyrek aralıklarla geliyorsa
• Hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız
• Ailenizde benzer sorunlar varsa
• Yüzde kıllanma veya şiddetli sivilce şikayetiniz varsa
• Kilo aldınız ve veremiyorsanız
• Ateş basması, gece terlemesi, baş ağrısı ya da görme problemleriniz varsa
• Göğüslerden süt benzeri sıvı geliyorsa
• Yakın zamanda kilo kaybettiniz veya beslenme şeklinizi değiştirdiyseniz
• Kullandığınız ilaç, bitkisel takviye veya vitamin varsa